Kraje trzecie i przekierowanie towaru do Rosji

Zakaz wywozu do Rosji jest prosty. Trudniejsze jest pytanie, które pada częściej: wolno mi sprzedać do kraju, który nie jest objęty sankcjami, jeśli podejrzewam, że towar pojedzie dalej? Odpowiedź prawa jest w trzech miejscach: art. 12f, art. 12g i art. 12gb.

Art. 12f: zakaz wywozu do wskazanego kraju

Załącznik XXXIII do rozporządzenia 833/2014 wymienia towary i technologie, których nie wolno sprzedawać, dostarczać, przekazywać ani wywozić do konkretnego państwa trzeciego wskazanego w tym samym załączniku. Obecnie w wykazie są centra obróbkowe do metalu (8457 10) i urządzenia do transmisji danych (8517 62) z krajem docelowym Republika Kirgiska.

To jest twardy zakaz, nie ocena ryzyka. Jeśli kod i kraj się zgadzają, transakcja jest zakazana niezależnie od tego, co deklaruje odbiorca.

Art. 12g: klauzula No Russia w umowie

Przy sprzedaży do państwa trzeciego towarów z załączników XI, XX, XXXV i XL oraz broni palnej z rozporządzenia 258/2012 eksporter ma obowiązek zapisać w umowie zakaz powrotnego wywozu do Rosji i powrotnego wywozu w celu wykorzystania w Rosji. Obowiązek działa od 20 marca 2024.

Wyjątkiem są kraje partnerskie z załącznika VIII: Stany Zjednoczone, Japonia, Wielka Brytania, Korea Południowa, Australia, Kanada, Nowa Zelandia, Norwegia, Szwajcaria, Liechtenstein i Islandia. Przy sprzedaży do nich klauzula nie jest wymagana.

Art. 12gb: udowodnij, że sprawdzenie się odbyło

Przy towarach wysokiego priorytetu z załącznika XL nie wystarczy klauzula. Trzeba rozpoznać i ocenić ryzyko, że towar trafi do Rosji, udokumentować tę ocenę i rozciągnąć wymóg na spółki zależne spoza Unii. To jest ten przepis, przez który europejski kupujący wypytuje dostawcę o odbiorcę końcowego i trasę.

Czerwone flagi, które organy uznają za sygnał

Nowy klient bez historii, płacący z góry i bez negocjacji ceny. Adres dostawy inny niż siedziba, zwłaszcza w kraju sąsiadującym z Rosją. Zamówienie na sprzęt, który nie pasuje do profilu działalności odbiorcy. Nagły wzrost zamówień na jeden kod. Odmowa podpisania klauzuli No Russia albo podania odbiorcy końcowego. Trasa przez kraj, przez który dotąd nie szły dostawy.

Żadna z tych rzeczy z osobna nie przesądza sprawy. Razem tworzą obraz, który trzeba udokumentować i rozstrzygnąć przed wysyłką, a nie po kontroli.

Najczęstsze pytania

Czy mogę sprzedać do Kazachstanu towar objęty zakazem wywozu do Rosji?

Co do zasady tak, o ile kod nie figuruje w załączniku XXXIII z tym krajem i o ile spełnisz obowiązki z art. 12g oraz 12gb. Sama sprzedaż do kraju trzeciego nie jest zakazana, ale nieudokumentowana staje się ryzykiem.

Co, jeśli kontrahent odmawia podpisania klauzuli No Russia?

Przy towarach z załączników XI, XX, XXXV i XL klauzula jest obowiązkiem eksportera, a nie przedmiotem negocjacji. Brak klauzuli oznacza, że transakcji nie wolno przeprowadzić.

Czy odpowiadam za to, co odbiorca zrobi z towarem później?

Nie odpowiadasz za cudze naruszenie, ale odpowiadasz za własną należytą staranność. Jeśli sygnały wskazywały na przekierowanie, a reakcji zabrakło, odpowiedzialność jest po Twojej stronie.